Phóng viên của GQ đúng là tạo được một tin lớn. Trong bài phỏng vấn riêng Harper và Castle phát vài ngày trước, Harper nói: "Năm nay tôi sẽ giành giải Cầu thủ dự bị xuất sắc nhất."
Castle tiếp ngay: "Anh không lấy được đâu, anh bạn."
Harper khăng khăng: "Tôi sẽ lấy giải Cầu thủ dự bị xuất sắc nhất."
Castle hỏi lại: "Anh sẽ không đá dự bị. Anh đá dự bị cho ai?"
Harper: "Tôi thì biết cái quái gì, Chúa chắc?"
Phóng viên nhạy bén chộp đúng nút: "Thật ra anh không nghĩ mình sẽ đá dự bị, đúng không?" Harper liếc cây bút ghi âm trong tay phóng viên rồi bắt đầu nói giọng quan cách: "Câu trả lời cho đúng chuẩn là gì? Tôi sẽ làm bất cứ điều gì đội cần. Nếu điều đó có nghĩa là đá dự bị..." Nhưng anh rất nhanh không giữ được, "Vô lý quá, tôi chẳng thèm đá dự bị gì cả."
Castle khép chủ đề: "Anh bạn, anh chỉ cần biết mình sẽ vào đội hình xuất phát, chuẩn bị mà đá là được."
Đến phóng viên cũng không ngờ Harper đột ngột khơi chuyện này. Thế là bộ ảnh phong cách cao bồi xã hội đen mà GQ chụp cho hai người, chuyện Harper đánh bài ba ngày với đồng đội thua 5.000 USD, rồi để tiết kiệm tiền bắt đầu chơi board game do Wembanyama chọn, chuyện ngày đầu Harper vào đội đã bị Castle úp rổ trên đầu... những chi tiết kiểu ấy biến mất như sao ban ngày.
Harper tiến bộ thật sự rất nhanh. Chỉ vài ngày sau, ở ngày truyền thông anh đã dễ dàng giữ được mặt, nói trọn một bộ giọng quan cách: "Tôi nghĩ đó là bản năng cạnh tranh, ai cũng có lòng hiếu thắng, nhưng với tôi điều quan trọng nhất là giúp đội thắng trong khả năng của mình, như năm ngoái. Vị trí nào huấn luyện viên cho là tốt nhất với tôi, tôi sẵn sàng đứng ở đó. Tôi sẽ luôn giữ thái độ tích cực, đứng ở tuyến đầu để giữ sự đoàn kết của đội."
Castle, người châm ngòi, cũng thu lại: "Với chúng tôi về cơ bản đó đều là tiếng ồn bên ngoài, bất kể ai đá chính hay không. Nếu ba chúng tôi cùng đá chính, tôi thấy cũng chẳng sao. Chúng tôi là ba hậu vệ trình độ cao, không vụ lợi, đều biết đột nhập vòng cấm, phối hợp với nhau. Dù trên sân là hai người hay ba người, chúng tôi đều tìm được cách, tiếp tục trưởng thành như năm ngoái."
Tạm chưa nói tiếng ồn này vốn do chính hai người phát ra, cũng chưa nói nếu thật sự muốn giữ đoàn kết thì sẽ không thốt những câu gây sốc ấy. Có thể thấy, ngay cả trong bối cảnh nói giọng quan cách, Castle vẫn đang chỉ về phía Harper đá chính. Cộng với việc sau chung kết Vassell cũng công khai tiết lộ "trước đó Harper không hài lòng lắm với thời gian ra sân và cách sắp xếp vai trò", rồi đặt cạnh mức tiến bộ rõ mồn một và sự đối chiếu phong độ ở playoff, hoàn toàn đoán được trong nội bộ Spurs có tiếng nói rất lớn đang nâng Harper lên, ít nhất là lên đội hình xuất phát.
Nhưng vẫn là câu hỏi đã bàn suốt cả mùa hè: anh đá chính thì đẩy ai xuống?
Fox à? Rõ ràng không thực tế. Spurs cần hiện thực hóa giá trị lương tối đa trên giấy của anh, dù không hiện thực hóa được cũng phải bày ra vẻ có thể hiện thực hóa. Harper và Castle cũng cần anh gánh áp lực, chung kết miền Tây đã chứng minh điều đó. Castle là mũi nhọn phòng ngự và đột phá thì càng không thể (đương nhiên tôi vẫn ác miệng mong huấn luyện viên Mitch thử chiêu này: anh tưởng suất đá chính của mình vững như bàn thạch là có thể châm ngòi à?). Vassell là xạ thủ số một của Spurs. Ở vị trí số 4, Toha, Champagnie, Keldon sắp đủ người đánh mạt chược rồi, lẽ nào lại để Wembanyama dự bị?
Huấn luyện viên Mitch hiểu rất rõ điều này, càng hiểu dòng chảy ngầm của một đội bị thắng, thua, thời gian và dư luận cuốn đi. Mùa hè, trước câu hỏi của phóng viên, ông nói trước "hiện vẫn chưa nghĩ tới việc ai đó khóa suất đá chính", cứ như để Wembanyama dự bị cũng có thể. Đến ngày truyền thông sóng nổi lên, ông nói rõ hơn một chút: "Harper và Castle đều sẽ đảm nhận vai trò rất quan trọng. Tôi biết cầu thủ nào cũng không cam lòng với sự sắp xếp ngoài vai chính, đó đều là chuyện thường tình của con người. Tôi cũng hy vọng mỗi cầu thủ đều ném trúng mọi quả, cản được đối thủ mạnh nhất, thắng mọi trận."
Không cần đoán ý ngầm của Mitch. Năm xưa Kerr, người từng cố dàn hòa, cũng nói những câu tương tự. Thực tế sẽ không thỏa mãn ước muốn của tất cả, mà còn có nhiều khả năng làm tất cả thất vọng.
Vẫn là đạo lý đã nhắc đi nhắc lại: tốc độ cất cánh của Spurs quá nhanh, Sochan đã bị hất khỏi xe, giờ đến cả Keldon, chủ nhân giải Cầu thủ dự bị xuất sắc nhất, cũng có nguy cơ tụt lại. Nhưng tốc độ trưởng thành của Harper còn nhanh hơn Spurs, trực tiếp nướng Fox, người về lý thuyết là số hai của đội, trên lửa. Đúng lúc Fox vừa có màn trình diễn khó xử kiểu "thiếu tôi thì không qua nổi chung kết miền Tây, có tôi thì không thắng nổi chung kết", đẩy thời điểm chuyển giao giữa anh và Harper lên sớm rất nhiều.
Dù quan hệ giữa bộ đôi hậu vệ Spurs và Fox rất tốt, Harper cũng nói "suốt năm đầu Fox che chở tôi dưới cánh, để tôi lớn lên trong khoảng không ấy". Nhưng lòng hiếu thắng của anh với Fox, cùng sự thay đổi nhanh của đội và của thực lực cá nhân, đang khách quan thúc mọi người nhìn thẳng vào câu hỏi này. Thậm chí sự kiêu hãnh và hiếu thắng của chính anh là lực đẩy lớn nhất. Đây không phải quan hệ riêng ngoài sân có thể giải quyết.
Harper đương nhiên có mặt lý trí: "Chúng tôi đang đối mặt nỗi phiền muộn hạnh phúc. Chúng tôi ở với nhau rất tốt, sẽ không có vấn đề gì." Nhưng mọi hạnh phúc đều xây trên chiến thắng. Spurs vừa thua chung kết, vấn đề đã vội nổi lên mặt nước. Giờ kỳ vọng trong và ngoài đội đều bị kéo lên mức "thấp nhất cũng phải vào chung kết". Khó tưởng tượng một khi thành tích Spurs hơi dao động, cái gọi là nỗi phiền muộn hạnh phúc sẽ thành loại pháo hoa nào.
Không cần né mối nguy này. Thiên tài tầm Harper tất nhiên có lòng tự trọng cùng tầm, với con của danh thủ thời internet càng như vậy. Ginóbili chỉ có một, và điều đó cũng xây trên việc ông nhận rõ cơ thể mình chỉ có thể làm "Jordan 20 phút". Harper không nói trắng sẽ ăn thời gian của ai, đẩy ai khỏi đội hình xuất phát. Đó là bài toán phân bổ mà ban huấn luyện phải nghĩ. Huống hồ anh và Castle còn chu đáo đưa ra giải pháp: "Tôi chưa bao giờ thấy có vấn đề khi cùng lúc có hai, ba người cầm bóng trên sân."
Nói trắng ra, Harper có thể đăng trạng thái sau trận 1 chung kết để trêu Fox, nhưng chỉ số bóng của anh không thấp. Ít nhất ở giai đoạn này, anh hiểu không có "chú Fox" thì sẽ đối mặt áp lực phòng ngự thế nào. Thứ anh và Castle hướng tới và giành lấy, từ đầu đến giờ, là đội hình ba hậu vệ.
Mitch cũng muốn thử ba hậu vệ: "Tôi hay lấy trò chơi ghép hình làm ví dụ. Ở một số quãng chúng ta đã thấy hiệu quả của ba hậu vệ. Ba người này có khoảng trống trưởng thành rõ ràng trong việc phối hợp và bổ sung cho nhau." Đến Fox cũng rất mong: "Tôi tuyệt đối mong thấy nhiều hơn hiệu quả như vậy."
Họ quả thực rất mong. Ở mùa chính năm ngoái, ba hậu vệ cộng lại chỉ đá 22 phút, đến playoff cũng chỉ 44 phút. Đương nhiên có ảnh hưởng của việc lần lượt chấn thương ở playoff, nhưng cách nghĩ của ban lãnh đạo Spurs rất rõ: 1 cộng 1 chưa chắc lớn hơn 2. Có nhiều người cầm bóng như vậy thì nên trải đều trong 48 phút, giữ hỏa lực tấn công suốt trận.
Và cổ động viên Trung Quốc là người thuộc nhất điểm đau của hệ thống ba hậu vệ: ba hậu vệ không có khả năng ném bóng đơn giản là một cục. Đúng lúc mùa trước cú ba điểm của cả ba đều chẳng ra gì, Fox 33%, Castle 33%, Harper 34%. Nên đội hình xuất phát bắt buộc phải kèm Vassell và Champagnie, Wembanyama cũng phải ném ba điểm điên cuồng, nếu không thì có nhiều điểm cầm bóng đến mấy cũng là nói suông.
Lòng người phức tạp, thể thao thì đơn giản. Được là được, không được là không được, không cần dựa vào việc cầu thủ viết bản kiểm điểm. Ba hậu vệ của Spurs rốt cuộc chơi được không, nhìn thẳng độ chuẩn cú ba điểm mùa mới là có đáp án. Nếu Castle và Harper thật sự hiện thực hóa cú ba điểm cầm bóng đã khổ luyện trong kỳ nghỉ, thì ba hậu vệ sẽ thành đội hình xuất phát và đội hình quyết định trận của Spurs. Còn nếu mùa mới hai người vẫn chỉ ném xa dưới 35%, thì đá nửa tháng là tự họ phải hiểu đạo lý này. Dù không hiểu, Mitch Johnson, Billy Donovan và thành tích trần trụi cũng sẽ khiến họ hiểu.
Đương nhiên, dù khả năng ném của họ thật sự tiến bộ, logic xếp quân của Spurs cũng sẽ không đổi lớn. Ba hậu vệ có nhiều khả năng đá chính ba, bốn phút đầu trận, rồi tiếp tục đi theo cặp lệch nhịp, cuối cùng lúc quyết định mới mang ra dùng vài phút. Nói trắng ra là cho một thái độ. Chính Harper cũng biết ưu thế của hệ thống nhiều người cầm bóng nằm ở đâu. Nhưng nhiều lúc, người ta cần chính là một thái độ.
Mùa mới, thời gian ra sân của ba hậu vệ đều sẽ quanh mức 30 phút. Như vậy đành để nhóm xạ thủ khổ một chút, tiếng mắng thì Mitch gánh. Nếu Harper đá chính, Vassell nhiều khả năng dự bị. Toha phải đá chính ở vị trí số 4. Champagnie vừa được kiểm chứng ở playoff, thời gian cũng sẽ không ít đi quá nhiều. Phía sau còn Kabu đang há miệng chờ được cho ăn... Xoay một vòng, chỉ còn Barnes và Keldon bị cắt phút. Cũng khéo, hai người này một người tuổi đã lớn, một người playoff sa sút, chỉ còn bị cạnh tranh nội bộ đẩy ra rìa một cách vô tình.
Đương nhiên Fox còn phải đối mặt áp lực cạnh tranh không lời của Harper. Nếu mùa mới anh giữ được sản lượng tầm All-Star, tham vọng của Harper sẽ chưa lộ quá nhanh. Nhưng một khi anh sụp như ở chung kết, Spurs sẽ phải bỏ chi phí chìm, cân nhắc lựa chọn thực tế hơn.
Thế hệ trẻ hôm nay là thế hệ chịu áp lực kém nhất. Với tư cách cá nhân, tôi ngưỡng mộ tính cách này khi nó khớp với năng lực. Với tư cách cổ động viên, tôi cũng đến giai đoạn hiểu được cả hai phía. Lập trường sẽ không bị quan hệ, tình cảm và suy nghĩ cá nhân kéo đi. Cái đầu của mỗi người đều bị cái ghế của họ kéo đi. Đó đúng là chỗ khiến người ta bất lực nhất.
Tin tốt là Spurs còn một năm đệm lập trường, có thể dùng chiến thắng và tình nghĩa để che mâu thuẫn vị trí. Tin xấu là nếu năm sau vẫn chưa vô địch, thì cái ghế của Harper sẽ thúc cái đầu anh giơ hai tay, rút kiếm về phía ban lãnh đạo Spurs và Fox.